Nationaal Programma Onderwijs

Inleiding

Het kabinet heeft voor schooljaar 21/22 en 22/23 middelen vrijgemaakt zodat scholen leerlingen (extra) kunnen ondersteunen. Het gaat om herstel en ontwikkeling van het onderwijs. Dit gebeurt onder de noemer Nationaal Programma Onderwijs. De beschikbare informatie (programma, tijdlijn, aanvullende brief van 24 maart 2021 en informatie rondom de schoolscan/schoolanalyse) voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs staan hier.

Aanpak

Via deze link vind je een toolbox met relevante informatie vanuit de overheid, aangevuld met hulpdocumenten van mij of andere organisaties. Vrij te gebruiken en te delen.

De tijdlijn is behoorlijk ambitieus. Kies daarom voor een efficiënte werkwijze om alle benodigde stappen te kunnen zetten. Het kan helpen een procesbegeleider / regisseur aan te stellen (intern of externe) die zorgt voor het aanjagen, verzamelen van de benodigde documenten en effectieve stappen. Bovendien kan hij/zij de expertise ontwikkelen die nodig is om op basis van de stappen de juiste conclusies te trekken en interventies vorm te geven. Idealiter stel je een kernteam samen van professionals vanuit verschillende rollen op school- en bestuursniveau die samen vorm en inhoud geven aan het programma. op basis hiervan kan ook bepaald worden welke interventies leerlingspecifiek, groepsspecifiek, schoolspecifiek en bovenschools / vanuit het bestuur noodzakelijk zijn. Zo zorg je voor een duurzame aanpak.

Tip: bouw voort op ontwikkelingen die al gaande zijn, zeker voor komend schooljaar. Daardoor maak je het jezelf niet te moeilijk, investeer je extra in schoolontwikkeling en ambities en zorg je voor duurzame oplossingen. Vaak geldt ook: hou het simpel en neem de randvoorwaarden mee in je oplossingen. Dan blijft het ook haalbaar.

Kernteam als professionele leergemeenschap (PLG)

Het kernteam op bestuursniveau kan ingericht worden als een professionele leergemeenschap (PLG). Dat betekent dat er goed gekeken wordt naar de samenstelling en de leden van het kernteam op een onderzoekende wijze komen tot onderbouwde keuzes om het programma vorm en inhoud te geven. Zij vormen daarmee een voorbeeldrol voor hoe de scholen hun eigen schoolprogramma kunnen ontwikkelen en implementeren. Ook is het van belang om na te denken over de invulling van een meedenk-netwerk om voor draagvlak en betrokkenheid te zorgen.


Het is belangrijk om te kiezen voor een gevalideerde werkwijze en deze ook te delen met de scholen. En wellicht ook om de scholen hierin te begeleiden en faciliteren door scholing en bijvoorbeeld een aantal hulpbestanden (formats, achtergrondkennis, richtinggevende uitspraken).

Schoolscan

'April 2021: Scholen brengen via een scan in kaart welke problemen en behoeftes er zijn bij leerlingen en school.' Het ministerie heeft toegezegd met een format te komen voor de schoolscan. Maar scholen kunnen al starten om zelf aan de slag te gaan met beschikbare data, bijvoorbeeld vanuit de methodetoetsen (dashboards), vanuit het leerlingvolgsysteem (Cito, Parnassys) en door een schooloverzicht op te vragen van het Nationaal Cohortonderzoek Onderwijs. Ook kan ervoor gekozen worden de Module Schoolprogramma (aanvulling op MijnSchoolplan.nl of Parnassys) te gebruiken.

Mijn tip: doe dit zo efficiënt mogelijk en vooral op leerjaarniveau. Op basis hiervan en als aanvulling hierop kun je zowel bevindingen op schoolniveau als op individueel niveau duiden).

Menukaart

Op 10 mei 2021 is de menukaart beschikbaar. 'Scholen kiezen op basis van de scan uit een keuzemenu (menukaart) welke maatregelen ze gaan nemen.' In april 2021 publiceert het ministerie van OCW de zogenoemde goedgekeurde interventies waaruit scholen/besturen kunnen kiezen. Duidelijk is dat het gaat om bewezen effectieve oplossingen. Maar daar hoef je niet op te wachten. Bepaal zelf al welke focus je kiest en kijk bijvoorbeeld op de Kennisrotonde om kennis op te doen over wat werkt. Zorg ervoor dat je evidence-informed te werk gaat zodat je de gekozen oplossingsrichtingen kunt onderbouwen en je wellicht daarmee ook andere toepassingen kunt kiezen dan de menukaart aangeeft.

Tip: wacht niet tot de overheid met nieuwe informatie komt, maar hou regie op je eigen proces. Het is makkelijker schakelen en matchen als je zelf goed voor ogen hebt wat past bij jullie team, school, populatie, ambitie(niveau). Zorg wel voor de juiste stappen om te kunnen onderbouwen en verantwoorden.